بیماری سیفلیس یکی از بیماری های آمیزشی-مقاربتی(STD) است که از طریق ارتباط جنسی با فرد آلوده یا تماس با زخم سفلیس منتقل میشود. در واقع عامل این بیماری که باکتری ترپونما پالیدوم است از طریق رابطه جنسی منتقل می شود. این عامل بیماری تاثیرات جدی بر نواحی مختلف بدن داشته و ممکن است تا مدت طولانی در بدن فرد باقی بماند و علائم آن آشکار نشود، عوارض جدی را برای بدن به همراه دارد. برای مثال زخمهایی روی ناحیهی تناسلی و در موارد شدیدتر در نواحی دیگر بدن .تلفظ این بیماری بین مردم بیماری سفلیس است درحالیکه سیفلیس درست است.
ابتلا به این بیماری ممکن است در بدن نهفته باشد و علائمی بروز ندهد و بعد از مدتی علائم آن آشکار شود. همچنین ابتلا به این بیماری برای فرد مصونیت ایجاد نمیکند و حتی در صورت درمان به موقع و از بین رفتن کامل عامل بیماریزا ممکن است بعد از مدتی فرد مجددا به سیفلیس مبتلا شود. حتی برخی افراد که روابط جنسی ناایمن دارند، ممکن است در طول زندگی چند بار به این بیماری مبتلا شوند.
در ادامه مقاله به علائم و درمان این بیماری میپردازیم.
علائم بیماری سیفلیس چیست؟
شایعترین علامت سفلیس، زخم است. اما با توجه به چند مرتبه ای بودن این بیماری، بروز علائم این بیماری نیز متناسب با حرکت و پیشروی بیماری است.
سیفلیس اولیه
عادی ترین و اولین علامت این بیماری زخمهای کوچک است، به زخمهایی که در اثر سیفلیس ایجاد میشود شانکر گفته میشود. زخم این بیماری ممکن است در ناحیه تناسلی، روی آلت تناسلی یا در مقعد یا حتی در دهان ایجاد میشود. اصلی ترین ویژگی این زخمها این است که با درد همراه نیست و گاهی اوقات اصلاٌ فرد متوجه این زخمها نمیشود. زیرا در برخی موارد زخمها خود بهخود ترمیم مییابند.
سیفلیس ثانویه
در این مرحله از بیماری چند هفته بعد از بهبود زخمها یا همان شانکر بثوراتی در میان تنه و به آرامی در تمام بدن ایجاد میشود. ظاهر این بثورات شبیه زگیل هستند و خارش ندارند. سایر علائم بیماری سفلیس در این مرحله تورم غدد لنفاوی، تب، درد عضلانی، ریزش مو است. علائم سفلیس در این مرحله گاهی بین چند هفته تا یک سال ادامه پیدا کند.
فاز نهفتهی سفلیس
درمان نکردن سفلیس در فاز یک و دو موجب ورود بیماری به مرحله نهفته میشود. در این مرحله ممکن است فرد سالها با سفلیس درگیر باشد یا وارد فاز سوم بیماری شود.
سیفلیس خطر یا فاز سوم
کسانی که در مراحل اول و دوم درمان را دنبال نکنند درگیر این مرحله میشوند. در این مرحله سیفلیس عفونت کرده و علائمی همچون: نابینایی، ناشنوایی، بیماری های قلبی، اختلالات عصبی از جمله سکته قلبی و مننژیت، بیماری ذهنی و… رخ می دهد.
سفلیس مادرزادی چیست؟
مادران بارداری که به سیفلیس مبتلا هستند در دوران بارداری از طریق بند ناف جنین را آلوده میکنند. همچنین زایمان طبیعی نیز میتواند موجب ابتلای فرزند به این بیماری شود. نوزادان مبتلا ممکن است بدون علامت باشند یا زخمهایی در ناحیهی دست و پای آنها مشاهده شود. این نوزادان به مرور زمان دچار عوارضی مانند بد شکلی، ناشنوایی و از بین رفتن پل بینی میشوند.
تشخیص سیفلیس چگونه است؟
اگر فکر می کنید به سیفلیس مبتلا شده اید، با بروز اولین نشانه و ایجاد زخم، فرد بیمار باید در اولین فرصت به پزشک متخصص سلامت جنسی مراجعه کند. پزشک برای تشخیص دقیق از معاینهی فیزیکی و مشاهدهی دقیق زخم و آزمایشهای تشخیصی استفاده میکند. یکی از آزمایش های تشخیص این بیماری، آزمایش خون است. همچنین نمونه برداری برای تشخیص وجود باکتری سیفلیس و معاینه جسمی کاملی از محل زخم نیز میتواند ابتلا به سیفلیس را تایید یا رد نماید.
اگر پزشک معتقد باشد عامل بروز مشکلات سیستم عصبی ابتلا به سیفیلیس ثالثیه است، شاید نیاز باشد پانکچر کمری یا بذل نخاعی (آزمایش مایع مغزی نخاعی برای تشخیص سفلیس عصبی) صورت گیرد. در این روش، مایع نخاعی برای بررسی وجود باکتری های سفلیس جمع آوری می شود.
باکتری ها می توانند بدون اینکه فرد از وجود آن ها اطلاعی داشته باشید در بدن بیمار باشند، در صورت بارداری ممکن است پزشک از نظر سیفیلیس غربالگری انجام دهد. این امر برای پیشگیری از آلوده شدن جنین به سفلیس مادرزادی صورت می گیرد. سفلیس مادرزادی می تواند موجب آسیب شدید در نوزاد شود و در مواردی حتی مرگ وی میشود.
درمان سیفلیس چیست؟
برای اینکه بدانید بیماری سفلیس چگونه درمان میشود باید درمان متناسب با عامل بیماری را انتخاب نمایید. درمان سیفلیس اولیه و ثانویه با تزریق آنتی بیوتیک آسان است. پنی سیلین یکی از پرکاربردترین آنتی بیوتیک ها است و معمولاً در درمان سفلیس موثر است. افرادی که به پنی سیلین حساسیت دارند احتمالاً با یک آنتی بیوتیک متفاوت (در مراحل اولیه و ثانویه با آنتی بیوتیکهایی نظیر داکسی سایکلین، آزیترومایسین و سفتریاکسون) تحت درمان قرار می گیرند.
در مواردی که زمان ابتلا به سیفلیس کمتر از یک سال است یک دوز پنیسیلین هم میتواند بیماری فرد را بهبود بخشد، اما اگر زمان ابتلا بیشتر از این مدت باشد و به نوروفیلیس مبتلا باشید ، روزانه دوز پنی سیلین به صورت وریدی دریافت خواهید کرد. این اغلب به یک اقامت کوتاه مدت در بیمارستان نیاز دارد.
همچنین پزشک قبل از تزریق پنی سیلین حتما باید به حساسیت بیمار به این دارو توجه کند و در صورت حساسیت از داروی دیگری استفاده نماید.
در اولین روز درمان علائمی مانند تب، لرز، حالت تهوع، سردرد ظاهر میشود. این واکنشها که بیشتر از یک روز طول نمیکشد. این علائم جای نگرانی ندارد و علت آن عکس العمل بدن به اندوتوکسین است.
برای موثر بودن درمان سیفلیس تناسلی و پیشگیری از انتقال آن باید دورهی درمان حتی با وجود از بین رفتن زخمها تا آخر ادامه پیدا کند . حین درمان ، اطمینان حاصل کنید که از تماس جنسی دوری کنید تا زمانی که همه زخم های بدن شما التیام یابد و پزشک به شما بگوید که از سر گرفتن رابطه جنسی ایمن است. اگر از نظر جنسی فعال هستید ، باید همسرتان نیز درمان شود. فعالیت های جنسی را از سر نگیرید تا زمانی که شما و شریک زندگی خود درمان خود را به پایان برسانید.
و تا بهبودی کامل از برقراری رابطهی جنسی پرهیز شود. زیرا این بیماری ممکن است به صورت خاموش در بدن فرد مبتلا باقی مانده باشد.
سخن پایانی
اهمیت انجام آزمایش های عفونی (سفلیس)
انجام دادن تست سیفلیس برای تمام افراد اجباری نیست، اما در صورتیکه فردی با زخم یا راش پوستی یا ترشح در کشالهی ران یا سایر قسمتهای بدن مواجه شود باید فوراٌ به متخصص بیماری های مقاربتی مراجعه کند. بهترین راه برای پیشگیری از سفلیس، اقدامات جنسی ایمن است.
- استفاده از کاندوم لاتکس در روابط جنسی ضروری است و در روابط جنسی دهانی از محافظ دندان استفاده شود.
- از داشتن شرکای جنسی متعدد امتناع شود و پرهیز از ارتباط جنسی با کسی که شرکای جنسی متعدد دارد.
- از نظر بیماری جنسی تحت غربالگری قرار بگیرید و بیماریهای مقاربتی را از شریک جنسی خود پنهان نکنید.
بهترین راه برای مبتلا نشدن به بیماری سفلیس داشتن روابط جنسی ایمن است. به این منظور باید موارد زیر در رابطهی جنسی مراعات شود.
همچنین با توجه به اینکه سیفلیس فقط از رابطهی جنسی منتقل نمیشود و خون نیز قدرت انتقال دارد، در صورت اعتیاد و استفاده از سرنگ حتماٌ از سرنگ اختصاصی استفاده شود و سرنگ مشترک به هیج عنوان استفاده نشود. عدم استفاده از مواد روانگردان نیز فرد را در شرایط طبیعی قرار میدهد و موجب میشود بر روابط و رفتارهای خود کنترل داشته باشد.


